Αν και πιθανότατα γνωρίζετε πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού στους ανθρώπους, ίσως να μην γνωρίζετε το ίδιο για τους σκύλους. Κατά προσέγγιση, ένας στους τέσσερις θηλυκούς σκύλους που δεν έχουν στειρωθεί θα διαγνωστεί με κακοήθεις όγκους του μαστού και, όπως και στους ανθρώπους, η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας.
Οι όγκοι του μαστού (καρκίνος του μαστού) αποτελούν έναν από τους πιο συνηθισμένους τύπους όγκων που παρατηρούνται στους θηλυκούς σκύλους και είναι ο πιο συνηθισμένος σε εκείνους που δεν έχουν στειρωθεί. Σύμφωνα με το Εγχειρίδιο Κτηνιατρικής της Merck (MSD) περίπου το 50% των όγκων του μαστού στους σκύλους είναι καλοήθεις ενώ το υπόλοιπο 50% είναι κακοήθεις.
Οι θηλυκοί σκύλοι μέσης και προχωρημένης ηλικίας είναι εκείνοι που προσβάλλονται συχνότερα, ενώ η αυξημένη συχνότητα σε ορισμένες φυλές υποδηλώνει γενετική προδιάθεση, όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους. Μερικές από τις φυλές που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κακοήθων όγκων του μαστού είναι οι γερμανικοί ποιμενικοί, τα κοκέρ σπάνιελ, τα ντόμπερμαν και τα κανίς.
Για την έγκαιρη διάγνωση πιθανών όγκων, μπορείτε να αρχίσετε να εξετάζετε τακτικά τον σκύλο σας για τυχόν εξογκώματα στους μαστούς, από την ηλικία των 5 έως 6 ετών περίπου. Αν δεν έχει γίνει στείρωση ή αν αυτή έγινε σε προχωρημένη ηλικία, διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού· ωστόσο, για προληπτικούς λόγους, η τακτική παρακολούθηση θα πρέπει να πραγματοποιείται σε όλους τους θηλυκούς σκύλους.
Ο φυσιολογικός μαστικός ιστός πρέπει να είναι μαλακός και εύκαμπτος, χωρίς σκληρά εξογκώματα. Αν αισθανθείτε κάποιο εξόγκωμα κατά τη διάρκεια του ελέγχου στο σπίτι, επισκεφθείτε τον κτηνίατρο για να συζητήσετε την πραγματοποίηση περαιτέρω εξετάσεων και την πιθανή αφαίρεσή του. Σε πολλές περιπτώσεις, ο σκύλος σας μπορεί να φαίνεται κατά τα άλλα υγιής και ευτυχισμένος παρά την ύπαρξη ενός ψηλαφητού όγκου στο μαστό, αλλά είναι σημαντικό να τον εξετάσει κτηνίατρος, καθώς η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου είναι ζωτικής σημασίας.
Οι τρεις σημαντικότεροι παράγοντες για τον προσδιορισμό της πρόγνωσης είναι το μέγεθος του όγκου, η λεμφαδενική συμμετοχή και η μετάσταση (αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε άλλες περιοχές).
Γενικά, οι μεγάλοι όγκοι και ο καρκίνος που έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα οδηγούν σε χειρότερη πρόγνωση. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την πρόγνωση περιλαμβάνουν την παρουσία δερματικών ελκών, καρκίνο που είναι διηθητικός/συνδεδεμένος με γειτονικό ιστό ή που αναπτύσσεται ταχέως, καθώς και ένα προχωρημένο κλινικό στάδιο κατά τη στιγμή της διάγνωσης. Η κυτταρολογική εξέταση (η αξιολόγηση ενός δείγματος κυττάρων) του όγκου μπορεί να βοηθήσει τον κτηνίατρό σας να εντοπίσει όγκους που δεν προέρχονται από τον μαστό, καθώς του επιτρέπει να εντοπίσει άλλους τύπους όγκων που μπορεί να εμφανιστούν σε αυτή τη θέση. Δυστυχώς, η κυτταρολογική εξέταση από μόνη της δεν αρκεί γενικά για να προσδιοριστεί αν ένας όγκος του μαστού είναι καλοήθης ή κακοήθης, οπότε συχνά απαιτείται βιοψία για τη διάγνωση.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο χειρουργός θα επιχειρήσει μια βιοψία δια εκτομής (πλήρης αφαίρεση του όγκου), η οποία μπορεί να οδηγήσει σε διάγνωση και, ενδεχομένως, σε πλήρη θεραπεία με μία μόνο χειρουργική επέμβαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτούνται επιπλέον χειρουργικές επεμβάσεις για την πλήρη αφαίρεση.
Η πλήρης χειρουργική αφαίρεση αποτελεί τη συνηθέστερη θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού στους σκύλους και, εφόσον επιτευχθεί, είναι συνήθως θεραπευτική. Ωστόσο, είναι σημαντικό να γίνει σταδιοποίηση του όγκου πριν από την αφαίρεσή του, προκειμένου να εκτιμηθεί αν έχει εξαπλωθεί σε άλλα όργανα ή λεμφαδένες. Εάν υπάρχει μεταστατική εξάπλωση, τότε η χειρουργική επέμβαση γενικά δεν συνιστάται, εκτός εάν συμβάλλει στη γενική ευημερία του σκύλου σας.
Διενεργούνται ακτινογραφίες θώρακα για να διαπιστωθεί αν υπάρχει εξάπλωση στους πνεύμονες, ενώ σε πολλές περιπτώσεις πραγματοποιείται επίσης υπερηχογράφημα κοιλίας και λήψη δειγμάτων κυττάρων από τους λεμφαδένες προς εξέταση. Δυστυχώς, περίπου το 50% των διαγνωσμένων όγκων του μαστού είναι κακοήθεις, γι’ αυτό και η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας.
Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιείται συνήθως για να επιβραδυνθεί η εξέλιξη σε περιπτώσεις επιθετικού καρκίνου του μαστού, ενώ η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται μερικές φορές σε περιπτώσεις όπου η πλήρης αφαίρεση ενός όγκου ενδέχεται να μην είναι εφικτή. Τα φάρμακα που συνιστά ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας προταθούν για τη διαχείριση του όγκου του μαστού ή για την ανακούφιση του πόνου.
Ο γενικός στόχος κάθε θεραπείας είναι να βελτιώσει την άνεση και την ποιότητα ζωής του σκύλου σας και να σας προσφέρει περισσότερο χρόνο μαζί του.
Τα καλά νέα είναι ότι ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού στους σκύλους μπορεί να μειωθεί σημαντικά. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of the National Cancer Institute έδειξε ότι η στείρωση πριν από την πρώτη περίοδο μειώνει τον κίνδυνο στο 0,5%, ενώ η στείρωση μετά την πρώτη αυξάνει τον κίνδυνο μόνο στο 8%. Ωστόσο, μετά από δύο οίστρους, η προστατευτική δράση της στείρωσης δεν είναι πλέον εμφανής και ο κίνδυνος αυξάνεται στο 26%, πιθανώς επειδή οι θηλυκές ορμόνες έχουν ήδη ασκήσει την επίδρασή τους στον μαστικό ιστό. Έτσι, μπορείτε να εξαλείψετε ή να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στειρώνοντας τον θηλυκό σκύλο σας είτε πριν από την πρώτη της περίοδο είτε μετά από τον πρώτο κύκλο.
Δεδομένου ότι οι θηλυκές ορμόνες παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη όγκων του μαστού, η στείρωση σε οποιαδήποτε ηλικία αποτελεί ένα χρήσιμο μέσο για την πρόληψη των όγκων του μαστού, αν και η σχέση κινδύνου-οφέλους δεν είναι τόσο σημαντική όσο αναφέρθηκε στην προηγούμενη παράγραφο. Επιπλέον, οι σκύλοι που παρουσιάζουν υπερβολικό βάρος κατά την εφηβεία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κακοήθους νεοπλάσματος του μαστού, οπότε η διατήρηση ενός υγιούς βάρους είναι επίσης σημαντική. Το να παραμένει κανείς αδύνατος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του έχει, επιπλέον, πολλά άλλα οφέλη για την υγεία.
Όπως και στους ανθρώπους, η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ελέγχετε τακτικά τον σκύλο σας για όγκους στους μαστικούς αδένες και να επισκέπτεστε τον κτηνίατρό σας αν παρατηρήσετε οτιδήποτε ασυνήθιστο. Ο κτηνίατρός σας μπορεί να απαντήσει σε οποιαδήποτε απορία σας και να σας καθοδηγήσει ώστε να επιλέξετε το καλύτερο σχέδιο για τον σκύλο σας, εάν εμφανίζει όγκους μαστού ή άλλα προβλήματα υγείας.
Αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Αν δεν αντιμετωπιστούν, οι όγκοι του μαστού μπορούν να αποβούν θανατηφόροι μέσα σε λίγους μήνες. Με χειρουργική επέμβαση και επακόλουθη θεραπεία, όπου απαιτείται, ορισμένοι σκύλι μπορούν να ζήσουν για αρκετά χρόνια. Όλα αυτά εξαρτώνται από τον τύπο του όγκου, την έκταση της εσωτερικής εξάπλωσης και τη θεραπεία που χορηγήθηκε.
Η στείρωση πριν από την πρώτη ή τη δεύτερη περίοδο έχει σημαντική προστατευτική δράση έναντι των όγκων του μαστού. Επίσης, η παρακολούθηση του μαστικού ιστού του σκύλου σας συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση.
Πραγματοποιείται με τη λήψη βιοψίας ή του συνόλου του όγκου και την αποστολή του σε παθολογικό εργαστήριο. Αυτό θα συμβάλει στον καθορισμό των θεραπευτικών επιλογών.
Επιμέλεια: Becky Mullis, DVM, DACVIM (διατροφή) και Emma Milne, BVSc, FRCVS.