Δυσκοιλιότητα στη Γάτα: Συμπτώματα, Αιτίες και Θεραπεία

Πώς θα καταλάβω αν η γάτα μου έχει δυσκοιλιότητα;

Δεν είναι πάντοτε εύκολο να διαπιστώσει κανείς αν το πεπτικό σύστημα της γάτας του δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Ο εμετός και η διάρροια μπορεί να είναι πιο εμφανή, ωστόσο η δυσκοιλιότητα είναι συχνά πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί. Ειδικά, όπως είπαμε, αν η γάτα σας βγαίνει έξω για να κάνει την ανάγκη της.

Τα πιθανά συμπτώματα δυσκοιλιότητας στη γάτα:

1. Αν η γάτα σας χρησιμοποιεί αμμοδόχο, προσέξτε για αλλαγές στη συχνότητα και τη συνοχή.. Αν διαπιστώσετε ξαφνικά πως δεν χρειάζεται πια να αδειάζετε την αμμοδόχο το ίδιο συχνά, ή αν τα κόπρανα έχουν διαφορετικό μέγεθος ή όψη (σκληρά ή σβολώδη), τότε αυτό ίσως αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει πρόβλημα δυσκοιλιότητας.

2. Έχετε το νου σας για τυχόν σφύξιμο ή έντονο νιαούρισμα. Εάν η γάτα σας φαίνεται να νιαουρίζει από δυσφορία ή περνά πολλή ώρα στην αμμοδόχο χωρίς αποτέλεσμα, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον κτηνίατρό σας το συντομότερο δυνατό. Αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη δυσκοιλιότητας που πρέπει να αντιμετωπιστεί, ή μπορεί να αποτελεί ένδειξη ουρολογικού προβλήματος, όπως φλεγμονή της ουροδόχου κύστης ή απόφραξη του ουροποιητικού συστήματος, κάτι που αποτελεί ιατρική επείγουσα κατάσταση.

3. Προσέξτε μήπως η γάτα σας κάνει την ανάγκη της σε λάθος μέρος. Αν η γάτα σας υποφέρει, δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει την αμμοδόχο της ή δεν είναι πρόθυμη να βγει έξω για να αφοδεύσει, ίσως πάσχει από δυσκοιλιότητα.

4. Γενική αδιαθεσία. Η δυσκοιλιότητα προκαλεί δυσφορία στις γάτες, ακριβώς όπως και σε εμάς. Μερικές φορές, το μόνο σημάδι είναι ότι η γάτα σας φαίνεται διαφορετική από το συνηθισμένο ή δεν συμπεριφέρεται όπως συνήθως. Ενδεχομένως να μοιάζει ληθαργική και να μην έχει διάθεση για παιχνίδι ή κοινωνικοποίηση. Μπορεί επίσης να σταματήσει να τρώει το φαγητό της επειδή δεν αισθάνεται καλά.

Συχνές αιτίες δυσκοιλιότητας στις γάτες

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα στις γάτες. Οι πιο συχνές αιτίες που προκαλούν δυσκοιλιότητα στις γάτες περιλαμβάνουν:

• Αφυδάτωση

• Κατάποση τριχών

• Παχυσαρκία και έλλειψη άσκησης

• Πληγές και πόνος

• Όγκοι

• Νευρολογικά προβλήματα

• Υποκείμενες παθήσεις

• Ξένα αντικείμενα.

Πιο αναλυτικά:

Αφυδάτωση

Οι γάτες προέρχονται από προγόνους που ζούσαν σε ζεστά, ερημικά περιβάλλοντα, γι’ αυτό και έχουν εξελιχθεί ώστε να διατηρούν το νερό του σώματός τους πολύ αποτελεσματικά. Αυτό σημαίνει πως δεν χρειάζονται πολύ νερό, με αποτέλεσμα να παθαίνουν αφυδάτωση και να ξεραίνονται τα κόπρανά τους.

Αυτό είναι ακόμη πιο πιθανό να συμβεί σε σπίτια με πολλές γάτες, όπου κάποια γάτα μπορεί να μην έχει ισότιμη πρόσβαση σε τροφή και νερό λόγω της παρουσίας μιας πιο κυριαρχικής γάτας. Για να εξασφαλίσετε τη σωστή ενυδάτωση της γάτας σας, τοποθετήστε μερικά μπολ με νερό σε όλο το σπίτι, ώστε να έχει πρόσβαση σε νερό όπου κι αν βρίσκεται. Φροντίστε τουλάχιστον ο αριθμός των μπολ με νερό να υπερβαίνει τον αριθμό των γατών στο σπίτι. Πολλές γάτες λατρεύουν να πίνουν τρεχούμενο νερό, οπότε ένα σιντριβάνι για γάτες μπορεί επίσης να αποτελέσει έναν εξαιρετικό τρόπο για να διατηρείτε τη γάτα σας ενυδατωμένη.

Η χορήγηση υγρής τροφής, σε φακελάκια ή κονσέρβες, εξασφαλίζει τη λήψη επαρκούς ποσότητας υγρών από τη γάτα σας. Εάν η υγρή τροφή δεν αποτελεί οικονομικά εφικτή επιλογή, μπορείτε να δοκιμάσετε να προσφέρετε ξηρή τροφή μουλιασμένη σε χλιαρό νερό πριν από το γεύμα, εφόσον η γάτα σας τη δέχεται ευχάριστα. Σε μερικές γάτες δεν αρέσει αυτή η υφή, ενώ άλλες τη λατρεύουν.

Κατάποση τριχών

Οι γάτες λατρεύουν τον καλλωπισμό και ξοδεύουν περίπου το 30-40% του χρόνου που είναι ξύπνιες φροντίζοντας τον εαυτό τους. Είναι απολύτως φυσιολογικό οι γάτες να καταπίνουν τρίχες κατά τη διάρκεια του καλλωπισμού. Συνήθως αυτές αποβάλλονται χωρίς κανένα πρόβλημα. Ωστόσο, οι μακρύτριχες γάτες και εκείνες που περιποιούνται υπερβολικά το τρίχωμά τους λόγω παραγόντων όπως το άγχος ενδέχεται να καταπίνουν μεγαλύτερες ποσότητες από το φυσιολογικό. Ορισμένες γάτες που καταπίνουν πολλές τρίχες τις αποβάλλουν κάνοντας εμετό, ενώ άλλες μπορεί να παρουσιάσουν δυσκοιλιότητα.

Παχυσαρκία και έλλειψη άσκησης

Η παχυσαρκία και η έλλειψη άσκησης είναι σημαντικές αιτίες δυσκοιλιότητας στις γάτες. Η άσκηση προκαλεί διέγερση του εντέρου. Στις γάτες με υπερβολικό βάρος, το περιττό λίπος στην κοιλιακή χώρα μπορεί να συμπιέσει το έντερο δυσχεραίνοντας έτσι τη διέλευση των κοπράνων.

Πληγές και πόνος

Οι τραυματισμοί, όπως τα κατάγματα της πυέλου, έχουν ως αποτέλεσμα να στενεύει το πέρασμα από το παχύ έντερο, δυσκολεύοντας τις κενώσεις της γάτας. Επίσης, καθώς οι γάτες γερνούν και οι αρθρώσεις τους γίνονται πιο δύσκαμπτες, ορισμένες δυσκολεύονται να καθίσουν καθώς η στάση αυτή τους προκαλεί πόνους. Μπορεί να αφοδεύουν λιγότερο συχνά, με αποτέλεσμα τα κόπρανα να γίνουν ξηρά με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η αποβολή τους.

Όγκοι

Ορισμένοι όγκοι στην περιοχή του εντέρου εμποδίζουν τη διέλευση των κοπράνων, είτε πιέζοντας το έντερο εξωτερικά είτε καταλαμβάνοντας χώρο στο εσωτερικό του.

Νευρολογικά προβλήματα

Το περιεχόμενο του εντέρου μεταφέρεται από το ένα άκρο στο άλλο μέσω μυϊκών συσπάσεων. Πρόκειται για τη διαδικασία η οποία είναι γνωστή ως περίσταλση. Πρόκειται για μια διαδικασία που γίνεται αυτόματα, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε ή να χρειάζεται να την ελέγχουμε συνειδητά. Ορισμένες γάτες αντιμετωπίζουν νευρολογικά προβλήματα τα οποία εμποδίζουν αυτή τη διαδικασία. Ορισμένες φυλές, όπως οι Σιαμαίες, είναι πιο επιρρεπείς σε αυτό το πρόβλημα. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια επιπλοκή που ονομάζεται μεγάκολο, όπου το παχύ έντερο χαλαρώνει πολύ και διαστέλλεται.

Ξένα αντικείμενα

Αυτό αποτελεί συνήθως μεγαλύτερο πρόβλημα για τους σκύλους που έχουν την τάση να τρώνε τα πάντα, αλλά μπορεί να είναι πρόβλημα και για τις γάτες. Για παράδειγμα, μπορεί να έχουν καταναλώσει ένα πουλί μαζί με τα οστά του, τα οποία ενδέχεται να προκαλέσουν έμφραξη στο ορθό. 

Υποκείμενες παθήσεις

Ορισμένες άλλες ασθένειες, όπως η νεφροπάθεια, μπορεί να προκαλέσουν αφυδάτωση, η οποία στη συνέχεια οδηγεί συχνά σε δυσκοιλιότητα. Οποιαδήποτε ασθένεια προκαλεί αδιαθεσία στη γάτα σας μπορεί να μειώσει την προθυμία της να πάει στην τουαλέτα, με αποτέλεσμα τα κόπρανα να παραμένουν περισσότερο στο έντερο και να σκληραίνουν.

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε τον κτηνίατρο σε περίπτωση δυσκοιλιότητας της γάτας σας και πώς να την αντιμετωπίσετε

Πολλά ζώα, συμπεριλαμβανομένων των γατών, μπορεί περιστασιακά να παρουσιάσουν δυσκοιλιότητα ως μεμονωμένο πρόβλημα, το οποίο μπορεί απλώς να περάσει και να επανέλθουν στην κανονική τους κατάσταση. Τα κύρια σημεία τα οποία πρέπει να προσέχετε είναι η παρουσία αίματος στα κόπρανα, η υπερβολική προσπάθεια κατά την αφόδευση, καθώς και ο πόνος ή το έντονο νιαούρισμα. Επίσης, προσέξτε αν η δυσκοιλιότητα της γάτας σας δεν υποχωρήσει μέσα σε 48 ώρες.

Η αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας στη γάτα σας θα εξαρτηθεί από την αιτία που την προκαλεί. Ο κτηνίατρός σας μπορεί απλώς να χορηγήσει ένα υπακτικό κλύσμα στο ιατρείο, ώστε να βοηθήσει την κινητοποίηση του εντέρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις χορηγούνται φάρμακα για την τόνωση της κινητικότητας του εντέρου καθώς και από του στόματος καθαρτικά.

Αν αυτά τα μέτρα δεν φέρουν αποτέλεσμα ή η δυσκοιλιότητα επανέλθει, ο κτηνίατρός σας ενδέχεται να χορηγήσει ηρεμιστικά ή να αναισθητοποιήσει τη γάτα σας, προκειμένου να πραγματοποιήσει απεικονιστικές εξετάσεις για την ανίχνευση προβλημάτων όπως όγκοι ή προβλήματα στην πυελική περιοχή, καθώς και να κάνει ένα πλήρες κλύσμα για να δει αν μπορεί να αποκαταστήσει την κανονική λειτουργία του εντέρου. 

Σε χρόνιες περιπτώσεις, όπως το μεγακόλο, ο κτηνίατρός σας μπορεί να σας συστήσει μια ειδική κτηνιατρική τροφή. Αυτό μπορεί να είναι μια τροφή πλούσια σε φυτικές ίνες που βοηθά στην τόνωση των συσπάσεων του παχέος εντέρου της γάτας σας. Από την άλλη πλευρά, αν το πυελικό έδαφος της γάτα σας είναι στενό ή βρίσκεται σε τελικό στάδιο μεγακόλου, όπου το έντερο έχει υποστεί τόσο σοβαρή βλάβη που δεν μπορεί να αποβάλλει τα κόπρανα, ενδέχεται να σας γίνει σύσταση για τροφή με πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, ώστε τα κόπρανα να είναι όσο το δυνατόν πιο μικρά.

Μπορώ να προλάβω τη δυσκοιλιότητα στη γάτα μου; 

Αν και δεν μπορούμε να ελέγξουμε αν τα ζώα μας θα εμφανίσουν κάποια νευρολογική πάθηση ή οποιαδήποτε άλλη ασθένεια που μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε στην πρόληψη αυτού του προβλήματος. Ορισμένες από αυτές τις συμβουλές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σπιτικές θεραπείες και μπορεί να βοηθήσουν τη γάτα σας σε περίπτωση ήπιας δυσκοιλιότητας ή να λειτουργήσουν ως προληπτικά μέτρα.

• Φροντίστε πάντα η γάτα σας να είναι αδύνατη και όσο το δυνατόν πιο δραστήρια. Η άσκηση αποτελεί εξαιρετικό διεγερτικό για το έντερο. Το παιχνίδι, η τακτική άσκηση και η δυνατότητα πρόσβασης σε εξωτερικούς χώρους μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη σωστή λειτουργία του εντέρου και στη διατήρηση της πεπτικής υγείας της γάτας σας.
• Τροφή. Συζητήστε με τον κτηνίατρό σας σχετικά με την καλύτερη λύση για τη γάτα σας. 
• Φροντίστε να είναι η γάτα σας καλά ενυδατωμένη. Δώστε της υγρή τροφή, αν είναι δυνατόν, ή δείτε αν δέχεται να φάει ξηρά τροφή που έχει μουλιάσει σε ζεστό νερό πριν τη σίτιση. Τοποθετήστε πολλά μπολ με δροσερό, καθαρό νερό σε διάφορα σημεία του σπιτιού και του κήπου. Έτσι, δεν χρειάζεται ποτέ να μετακινείται πολύ για να πιει λίγο νερό. Τα σιντριβάνια ενθαρρύνουν πολλές γάτες να πίνουν, επειδή τους αρέσει το τρεχούμενο νερό.

Ας ελπίσουμε ότι η γάτα σας θα ζήσει μια ζωή δίχως ενοχλήσεις στο έντερο. Ωστόσο, αν ποτέ ανησυχήσετε μήπως αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα, απευθυνθείτε στον κτηνίατρό σας. Οι κτηνίατροι προτιμούν να ενεργούν προληπτικά και να εντοπίζουν ένα πρόβλημα πριν αυτό εξελιχθεί σε κάτι πιο σοβαρό. Ίσως να απαιτείται απλά μια αλλαγή στη διατροφή της γάτας σας, ώστε να λαμβάνει μεγαλύτερη ποσότητα φυτικών ινών ή περισσότερη ενυδάτωση, αν όμως πρόκειται για κάποια υποκείμενη ασθένεια, όσο πιο γρήγορα το διαπιστώσετε, τόσο το καλύτερο.

Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη δυσκοιλιότητα στις γάτες

Πώς μπορώ να καταλάβω αν η γάτα μου έχει δυσκοιλιότητα; 

Προσέξτε για τυχόν δυσκολία στην αφόδευση, έντονο νιαούρισμα όταν βρίσκεται μέσα στην αμμοδόχο, αφόδευση εντός σπιτιού, καθώς και γενική αδιαθεσία και λήθαργο.

Μπορώ να αντιμετωπίσω τη δυσκοιλιότητα της γάτας στο σπίτι; 

Αν η δυσκοιλιότητα της γάτας σας είναι ήπια, ίσως διαπιστώσετε ότι το να την ενθαρρύνετε να παίξει και να αυξήσετε την πρόσληψη νερού της μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της λειτουργίας του εντέρου. Αν όχι, καλύτερα να πάτε στον κτηνίατρο.

Η ξηρά τροφή προκαλεί δυσκοιλιότητα στις γάτες; 

Όχι. Πολλές γάτες καταναλώνουν ξηρά τροφή όλη τους τη ζωή και δεν πάσχουν ποτέ από δυσκοιλιότητα. Ωστόσο, αν η γάτα σας έχει τάση για αφυδάτωση ή δυσκοιλιότητα, η υγρή τροφή είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να καταναλώνει περισσότερο νερό. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε να μουλιάσετε την ξηρή τροφή του σε χλιαρό νερό και να δείτε αν τη δέχεται. Σε μερικές γάτες αρέσει η υφή, σε άλλες όχι.

Πότε η δυσκοιλιότητα της γάτας αποτελεί επείγουσα κατάσταση; 

Αν η γάτα σας κλαίει από τον πόνο ή εμφανίζει αίμα στα κόπρανα, ή αν η δυσκοιλιότητα διαρκεί περισσότερο από 48 ώρες, επισκεφθείτε τον κτηνίατρό σας το συντομότερο δυνατό. Αν έχετε την παραμικρή αμφιβολία ότι η ουροδόχος κύστη της γάτας σας μπορεί να έχει φράξει και δεν οφείλεται σε δυσκοιλιότητα, πρόκειται για ιατρική έκτακτη ανάγκη.

Πως μπορώ να προλάβω τη δυσκοιλιότητα στη γάτα μου; 

Φροντίστε η γάτα σας να παραμένει αδύνατη και δραστήρια, να πίνει αρκετό νερό και ρωτήστε τον κτηνίατρό σας ποια είναι η καλύτερη τροφή για τη δική σας γάτα.

Επιμέλεια: Becky Mullis, DVM, DACVIM (διατροφή) και Emma Milne, BVSc, FRCVS.