Καρκίνος του Μαστού στις Γάτες: Τι Χρειάζεται να Γνωρίζετε

Η Δρ. Μάργκαρετ Μακέντι, καθηγήτρια Κτηνιατρικής Ογκολογίας στην Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κορνέλ, εξηγεί ότι «η γάτα διαθέτει δύο 'αλυσίδες' από τέσσερις μαστικούς αδένες και θηλές που εκτείνονται παράλληλα σε κάθε πλευρά της κοιλιάς της». Ο καρκίνος του μαστού στη γάτα εντοπίζεται κατά μήκος αυτής της μαστικής αλυσίδας. Ο όγκος είναι συχνά τόσο μικρός στην αρχή, που μπορεί εύκολα να περάσει απαρατήρητος ακόμη και από τους πιο προσεκτικούς κηδεμόνες κατοικιδίων. Η μάζα εντοπίζεται συνήθως ακριβώς κάτω ή δίπλα σε μία από τις θηλές, αν και είναι πιθανό να βρίσκεται οπουδήποτε κατά μήκος της μαστικής αλυσίδας ή στον περιβάλλοντα ιστό.

Για να προχωρήσει στη διάγνωση, ο κτηνίατρος ενδέχεται να σας προτείνει δύο διαγνωστικές εξετάσεις: 

Ακτινογραφίες (ακτίνες Χ):

Οι ακτινογραφίες θα βοηθήσουν τον κτηνίατρο να διαπιστώσει αν υπάρχει ήδη εμφανής εξάπλωση του όγκου στους πνεύμονες της γάτας σας ή σε άλλα όργανα.

Βιοψίες:

Οι βιοψίες είναι δείγματα του προσβεβλημένου ιστού. Στη συνέχεια, εξετάζονται στο μικροσκόπιο για να διαπιστωθεί αν τα κύτταρα είναι καρκινικά και αν πρόκειται για κακοήθη ή καλοήθη όγκο.

Αυτές οι εξετάσεις επιτρέπουν στον κτηνίατρο να αποφύγει τη σύγχυση μεταξύ μαστικών όγκων και κάποιας ακίνδυνης υπερτροφίας του μαστικού ιστού, που ονομάζεται μαστική υπερτροφία. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, οι γάτες μπορεί επίσης να παρουσιάσουν πρήξιμο στον μαστικό ιστό για άλλους λόγους, όπως η μαστίτιδα, μια λοίμωξη του μαστικού ιστού, ή ένας φραγμένος γαλακτοφόρος πόρος. Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε ασυνήθιστο πρήξιμο, καλό είναι να επικοινωνήσετε με τον κτηνίατρο το συντομότερο δυνατό.

Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε θεραπεία, ο κτηνίατρος θα ελέγξει το στάδιο του όγκου και θα εξετάσει αν υπάρχουν άλλα προβλήματα υγείας. Η σταδιοποίηση θα δείξει στον κτηνίατρο πόσο σοβαρός είναι ο όγκος και αν έχει εξαπλωθεί. Οι αιματολογικές εξετάσεις και οι εξετάσεις ούρων για την ανίχνευση τυχόν συναφών προβλημάτων υγείας είναι πολύ σημαντικές. Οι περισσότερες γάτες με καρκίνο του μαστού είναι μεγαλύτερης ηλικίας, έτσι ενδέχεται να παρουσιάζουν και άλλα προβλήματα, όπως νεφρική νόσο.

Υπάρχουν τέσσερα στάδια καρκίνου του μαστού στις γάτες, τα οποία παρατίθενται παρακάτω, ωστόσο η θεραπεία για κάθε ένα διαφέρει ελαφρώς ανάλογα με το στάδιο.

1ο στάδιο:

Ο όγκος έχει μέγεθος μικρότερο από 2 εκ, χωρίς εξάπλωση στους λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα.

2ο στάδιο:

Ο όγκος έχει μέγεθος 2-3 εκ, χωρίς εξάπλωση στους λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα.

3ο στάδιο:

Ο όγκος έχει διάμετρο μικρότερη των 3 εκ και έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες, αλλά όχι σε άλλα όργανα ή έχει διάμετρο μεγαλύτερη των 3 εκ και ενδέχεται να έχει εξαπλωθεί στους λεμφαδένες, αλλά όχι σε άλλα όργανα.

4ο στάδιο:

Ασχέτως μεγέθους, ο όγκος μπορεί να έχει προσβάλει τους λεμφαδένες και να έχει εξαπλωθεί σε άλλα όργανα.

Εάν στη γάτα σας διαγνωστεί καρκίνος του μαστού και ο κτηνίατρος κρίνει ότι μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί, η πιο συνηθισμένη θεραπεία είναι η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του μαστικού ιστού. Ανάλογα με τον τύπο του όγκου και το πόσο επιθετικός είναι, ο κτηνίατρος μπορεί να αποφασίσει να αφαιρέσει ολόκληρο τον μαστικό ιστό, και όχι μόνο την περιοχή όπου βρίσκεται ο όγκος ή οι όγκοι.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια χειρουργική επέμβαση είναι αρκετή. Ωστόσο, αν υπάρχουν ενδείξεις εξάπλωσης, ο κτηνίατρος ενδέχεται να προτείνει τη χρήση χημειοθεραπείας παράλληλα με άλλη μία χειρουργική επέμβαση, προκειμένου να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή πρόγνωση για τη γάτα σας. Οι παρενέργειες από τη χημειοθεραπεία στις γάτες είναι συνήθως λιγότερες και πιο ήπιες σε σύγκριση με τον άνθρωπο, καθώς η δόση που χορηγείται είναι συνήθως χαμηλότερη και το πρόγραμμα θεραπείας λιγότερο εντατικό. Αν και οι γάτες μπορεί μερικές φορές να παρουσιάσουν στομαχικές διαταραχές λόγω της χημειοθεραπείας, συνήθως δεν εμφανίζουν απώλεια τριχών όπως οι άνθρωποι.

Η πρόγνωση εξαρτάται από το στάδιο του όγκου. Ορισμένες γάτες θα ζήσουν για περισσότερα από τρία χρόνια μετά την εγχείρηση, ενώ άλλες μπορεί να διαθέτουν μόνο τέσσερις έως έξι μήνες ζωής. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να είστε όσο το δυνατόν καλύτερα ενημερωμένοι προτού ξεκινήσετε τη θεραπεία και να συζητήσετε διεξοδικά την κατάσταση με τον κτηνίατρο.

Δεν μπορείτε να διασφαλίσετε με απόλυτη βεβαιότητα ότι η γάτα σας δεν θα πάθει ποτέ καρκίνο του μαστού, αλλά μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τον παράγοντα κινδύνου, υποβάλλοντάς την σε στείρωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η στείρωση πριν από την πρώτη περίοδο μειώνει τον κίνδυνο κατά περισσότερο από 90%! Σε έναν κόσμο όπου υπάρχουν πάρα πολλές αδέσποτες γάτες, η στείρωση είναι απολύτως λογική επιλογή για πολλούς λόγους. Σήμερα, πολλοί κτηνίατροι δεν έχουν κανένα πρόβλημα να στειρώνουν τις γάτες όταν είναι περίπου 4 μηνών. Συμβουλευτείτε τον κτηνίατρό σας για να καθορίσετε ποια είναι η καλύτερη στιγμή για να στειρώσετε τη γάτα σας.

Η παχυσαρκία αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για τον καρκίνο γενικά, οπότε είναι καλή ιδέα να διατηρείτε τη γάτα σας αδύνατη και δραστήρια καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της, καθώς αυτό μπορεί να προλάβει πολλά προβλήματα υγείας.

Η λέξη «καρκίνος» είναι τρομακτική, και κανείς από εμάς δεν θέλει να την ακούσει, είτε για τον εαυτό μας είτε για τα κατοικίδιά μας. Ωστόσο, δυστυχώς, για πολλούς είναι μια πραγματικότητα της ζωής. Αν, για κάποιο λόγο, δεν σκοπεύετε να στειρώσετε τη γάτα σας, να είστε προσεκτικοί. Από μικρή ηλικία, φροντίστε να την αγγίζετε απαλά και να την χαϊδεύετε παντού, ώστε να συνηθίσει. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορείτε να ελέγχετε τακτικά τον μαστικό ιστό της για τυχόν ανωμαλίες. Όσο καλύτερα γνωρίζετε τι είναι φυσιολογικό για τη γάτα σας και τι όχι, τόσο πιο γρήγορα θα είστε σε θέση να εντοπίσετε τυχόν ανωμαλίες.

Οι τακτικές επισκέψεις στον κτηνίατρο είναι απαραίτητες για τη γενική υγεία. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, η ετήσια εξέταση είναι απαραίτητη. Καθώς η γάτα σας μεγαλώνει, ο κτηνίατρός σας πιθανότατα θα σας προτείνει να αυξήσετε τη συχνότητα αυτών των επισκέψεων. Για τις γάτες μεγάλης ηλικίας συνιστάται συχνά ο έλεγχος να γίνεται κάθε 6 μήνες. 

Όλοι θέλουμε να περάσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο με τα αγαπημένα μας ζώα, οπότε η επαγρύπνηση στο σπίτι και η τήρηση ενός καλού προγράμματος κτηνιατρικών επισκέψεων είναι εξαιρετικοί τρόποι για να διασφαλίσουμε ότι αυτό θα συμβεί. Σας ευχόμαστε να μην χρειαστεί ποτέ να αντιμετωπίσετε καρκίνο του μαστού, ούτε εσείς ούτε η γάτα σας, αλλά αν είστε προετοιμασμένοι και γνωρίζετε τι πρέπει να προσέξετε θα είστε σε πλεονεκτική θέση σε περίπτωση που συμβεί.

Ποια είναι τα πρώιμα συμπτώματα του καρκίνου του μαστού στις γάτες;

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι οι όγκοι στον μαστικό ιστό (στήθος). Ενδέχεται επίσης να παρατηρήσετε εξελκώσεις ή αιμορραγία. 

Μπορεί να θεραπευτεί ο καρκίνος του μαστού στις γάτες;

Σε πολλές περιπτώσεις, ναι, αν διαγνωστεί αρκετά νωρίς. Όσο μικρότερος είναι ο όγκος, τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση. Συχνά πραγματοποιείται χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του μαστικού ιστού. Ορισμένες γάτες μπορεί να χρειαστούν και χημειοθεραπεία.

Πώς μπορώ να προλάβω τον καρκίνο του μαστού στη γάτα μου; 

Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού στις γάτες είναι η στείρωση. Η στείρωση πριν από τον πρώτο οίστρο μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού κατά περισσότερο από 90%.

Τι αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στις γάτες; 

Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου είναι:

1. Η μη στείρωση (ο σημαντικότερος παράγοντας).

2. Ηλικία. Οι γάτες μεγαλύτερης ηλικίας διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

3. Φυλή. Ορισμένες φυλές, όπως οι σιαμαίες, φαίνεται να είναι πιο επιρρεπείς.

4. Φύλο. Είναι σπάνιο, αλλά και οι αρσενικές γάτες μπορούν να πάθουν καρκίνο του μαστού. Οι θηλυκές ωστόσο διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο.

Επιμέλεια: Becky Mullis, DVM, DACVIM (διατροφή) και Emma Milne, BVSc, FRCVS.